https://www.mondhygienisten.nl/tandplak-tandplaque-en-tandsteen/
Tandsteen: verwijder en voorkom het met onze tips
Iedereen wil een goed en mooi gebit. Dit komt jammer genoeg niet zomaar aanwaaien, je moet iedere dag opnieuw goed voor je tanden, kiezen en tandvlees zorgen. Doe je dit niet, dan kan er tandplak ophopen wat vervolgens verkalkt. Het resultaat: gele of bruine tandsteen. Bah, dit wil je voorkomen. Of misschien heb je het al en wil je er zo snel mogelijk vanaf. Na het lezen van deze adviespagina weet je straks alles over tandsteen en zul je nooit meer een poetsbeurt overslaan.
Tandsteen in het kort:
- Tandsteen is tandplak dat hard is geworden.
- Het heeft vaak een gele of bruine kleur.
- Laat tandsteen altijd door je tandarts of mondhygiënist verwijderen.
- Voorkom tandsteen door tandplak elke dag te verwijderen.
- Je verwijdert tandplak door goed te poetsen en elk half jaar naar de tandarts te gaan.
Bijgewerkt op 10 juli 2026
Inhoudsopgave
- Veelgestelde vragen over tandsteen
Wat is tandsteen?
Tandsteen is verkalkte tandplak, ofwel, het is tandplak die te lang is blijven zitten en hard is geworden. Het verharden noem je met een mooi woord ook wel mineraliseren. Tandsteen komt het meest voor op plekken die moeilijk te bereiken zijn tijdens het poetsen, zoals tussen en achter je tanden en kiezen.
Tandsteen is vaak te herkennen aan een gele of bruine kleur. Het ziet er meestal uit als een harde, brokkelige ophoping tussen je tanden en kiezen en langs je tandvlees.
Is tandsteen hetzelfde als tandplak?
In principe wel, aangezien tandsteen verkalkt tandplak is. Maar de twee tandproblemen zien er anders uit en kunnen op verschillende manieren aangepakt worden. Tandplak is een slijmerig laagje (bestaande uit etensresten, speeksel en bacteriën) en moet je dagelijks zo goed mogelijk verwijderen tijdens bijvoorbeeld het poetsen en flossen van je gebit. Tandsteen is een ander verhaal. Het ontstaat als je tandplak niet grondig verwijdert en als het er eenmaal zit, kan je het niet zelf verwijderen. Meer hierover lees je verderop.
Zo ontstaat tandsteen
Bacteriën in je mond voeden zich met zetmeel en suikers uit je eten en drinken. Hierdoor komt er een plakkerig laagje op je tanden dat tandplak wordt genoemd. Mineralen, zoals calcium en fosfaat, in je speeksel komen op de tandplak en verbinden zich daar met elkaar. Hierdoor vormen ze kristallen op je tanden. Deze kristallen worden hard binnen de tandplak, met als resultaat tandsteen. Ofwel, tandsteen ontstaat doordat je tandplak niet grondig verwijdert.
Daarom is tandsteen zo vervelend
Naast dat je het waarschijnlijk niet mooi vindt om te zien, heeft tandsteen ook nog andere vervelende bijwerkingen. Het hecht zich namelijk aan je tandglazuur. Dit is het beschermende buitenlaagje van je tanden en kiezen. Als deze beschermlaag verzwakt is of wegvalt, krijgen nog meer tandproblemen de kans om zich te ontwikkelen. Denk aan gaatjes, ontstekingen of een slechte adem. Hecht tandsteen zich aan je tandvlees, dan kan je tandvlees gaan ontsteken of irriteren. Lees hier meer over ontstoken tandvlees.
Tandsteen verwijderen
Doordat tandsteen hard is en zich hecht aan je tanden, kiezen en tandvlees, is het lastig te verwijderen. Laat tandsteen daarom altijd door een professional verwijderen, zoals een tandarts of mondhygiëniste.
“Laat tandsteen altijd door een professional verwijderen, zoals je tandarts of mondhygiënist.“
Zelf tandsteen verwijderen: daarom moet je dat NIET zelf doen
Heb je last van tandsteen? Ga alsjeblieft niet zelf aan de haal met het wegschrapen van tandsteen op en tussen je tanden en kiezen. Hiermee loop je het risico je gebit en tandvlees te beschadigen. Een tandarts of mondhygiëniste kan je het beste helpen bij het verwijderen van tandsteen.
Bestaat er een tandsteenverwijderaar?
Ja, tandsteenverwijderaars bestaan. Dit zijn kleine apparaten die qua vormgeving wat weg hebben van een elektrische tandenborstel. Een tandsteenverwijderaar komt meestal met verschillende opzetstukken, waaronder eentje waarmee je tandsteen kunt verwijderen. Daarnaast vind je online ook tandhaakjes (deze herken je vast van de tandarts), met aan beide uiteinden haakjes om tandsteen weg te schrapen.Denk er alleen goed over na of je dit wilt gebruiken. Bij verkeerd gebruik zijn je gebit en tandvlees gemakkelijk te beschadigen. Schakel liever een tandarts of mondhygiëniste in als je tandsteen goed en veilig wil laten verwijderen.
Tandsteen voorkomen
Als je eenmaal tandsteen hebt, kom je er dus moeilijk vanaf. Als je al in dit stadium zit, heb je de hulp van een professional nodig bij het bestrijden van tandsteen. Maar je staat niet helemaal machteloos aan de zijlijn. Je kunt zelf genoeg doen om tandsteen zoveel mogelijk te voorkomen! Een tipje van de sluier: het begint bij een goede mondhygiëne.
“Tandsteen voorkomen begint bij een goede mondhygiëne.“
Tips om tandsteen te voorkomen
Tandsteen voorkom je dus door het in een eerdere fase meteen goed aan te pakken: verwijder iedere dag zoveel mogelijk tandplak. Dit zijn onze tips over hoe je tandplak verwijdert en de vorming van tandsteen voorkomt:- Poets je tanden minimaal twee keer per dag. Hoe je moet poetsen lees je hier.
- Poets elektrisch. Met een elektrische tandenborstel poets je efficiënter en grondiger dan met een handtandenborstel. Je komt makkelijker op lastig bereikbare plekken en de elektrische tandenborstel maakt in een korte tijd heel veel verschillende borstelbewegingen.
- Flos, stook of raag dagelijks een keer tussen je tanden en kiezen. Zo verwijder je vuil dat tussen je tanden en kiezen zit.
- Reinig je tong iedere dag. Ook op je tong kunnen etensresten, speeksel en bacteriën achterblijven die vervolgens tot tandplak leiden. Hier lees je meer over het reinigen van je tong.
- Spoel je mond geregeld met mondwater. Mondspoeling kan de vorming van tandsteen tegengaan.
- Laat je gebit ieder half jaar door je tandarts of mondhygiëniste reinigen. Deze professionals maken je tanden goed schoon om zo tandplak en de eerste eventuele ophopingen van tandsteen te verwijderen.
Producten met een anti-tandsteenwerking
Als je nog een stapje verder wil gaan, kun je ook kiezen voor producten met een gerichte anti-tandsteenwerking. Dit zijn producten met ingrediënten als pyrofosfaten en polyfosfaten. Deze ingrediënten kunnen helpen bij het bestrijden van tandsteen, omdat ze de vorming ervan actief remmen. Ook producten met zinkcitraat kunnen helpen. De zink vervangt namelijk het calcium, waardoor de vorming van tandsteen minder kans van slagen krijgt.
De enige met tandsteen?
Zeker niet. Iedere volwassene en zelfs kinderen kunnen hier last van hebben. De een net iets meer dan de ander. Hoeveel tandsteen je hebt, hangt dus onder andere af van hoe goed je mondhygiëne is, maar ook van je speekselsamenstelling en voedingsgewoonten. Hierdoor kan het zijn dat je meer (of juist minder) last hebt van tandsteen dan bijvoorbeeld een vriend of familielid.Veelgestelde vragen over tandsteen
Tandsteen ziet er niet mooi uit. Het hecht zich aan je tandglazuur (het beschermlaagje over je tanden) en kan het glazuur minder sterk maken. Als deze laag verzwakt of wegvalt, loop je het risico op bijvoorbeeld gaatjes, ontstekingen of een slechte adem.
Tandsteen is verkalkte tandplak. Het ontstaat doordat je tandplak niet goed hebt verwijderd en het te lang blijft zitten. Hierdoor verhardt de tandplak en wordt het tandsteen. Lees hier meer over wat tandsteen is.
Tandplak is een slijmerig laagje (bestaande uit etensresten, speeksel en bacteriën) die je zelf dagelijks zo grondig mogelijk moet verwijderen door onder andere goed te poetsen en flossen. Tandsteen is verharde tandplak. Het ziet eruit als een gele/bruine, harde, brokkelige ophoping tussen en achter je tanden en kiezen en langs je tandvlees. Het kan alleen verwijderd worden door een tandarts of mondhygiëniste.
Nee, tandsteen is niet zelf te verwijderen. Probeer je het toch zelf te verwijderen? Dan loop je het risico je gebit en tandvlees te beschadigen en ben je nog verder van huis. Schakel daarom de hulp van een tandarts of mondhygiëniste in bij het verwijderen van tandsteen.
Tandsteen voorkom je door iedere dag zo goed mogelijk tandplak te verwijderen. Ofwel, zorg voor een goede mondhygiëne! Wij hebben een aantal handige tips voor je die hierbij kunnen helpen.
Weg met tandsteen!
Je hebt het gelezen: tandsteen is een lastig tandprobleem en moet je preventief bestrijden. Volg dus onze tips op om tandplak te verwijderen en zo tandsteen te voorkomen. Bezoek ons online mondverzorgingsassortiment of een winkel bij jou in de buurt en haal alles wat je nodig hebt in huis om goed voor je gebit te zorgen!Dit artikel is oorspronkelijk gepubliceerd op 7 maart 2024 en voor het laatst bijgewerkt op 10 juli 2026.
Deze informatie wordt beschikbaar gesteld met als enig doel behulpzame informatie te verstrekken aan bezoekers. Deze informatie heeft geen therapeutische of diagnostische waarde. Ook is de informatie niet bedoeld als vervanging van diensten, informatie of gegevens van artsen, specialisten of andere gediplomeerden en professionals.
*Bij regelmatig poetsen.