Prikkelbare darmsyndroom (PDS): symptomen en tips
Heb je regelmatig buikpijn, een opgeblazen gevoel of problemen met je ontlasting? Dan vraag je je misschien af of je het prikkelbare darmsyndroom (PDS) hebt. Laat dit vaststellen door je huisarts. PDS komt veel voor en kan invloed hebben op je dagelijks leven. Gelukkig zijn er verschillende dingen die je zelf kunt doen om beter met je klachten om te gaan.
Prikkelbare darmsyndroom in het kort:
- Het prikkelbare darmsyndroom (PDS) geeft vaak buikpijn en problemen met je ontlasting.
- Laat PDS altijd vaststellen door je huisarts.
- De oorzaak van PDS is niet precies bekend.
- Gezond eten, voldoende vezels, genoeg drinken en bewegen kunnen helpen.
- Merk je dat bepaalde voeding steeds klachten geeft? Bespreek dit dan met een diëtist.
Inhoudsopgave
- Veelgestelde vragen over het prikkelbare darmsyndroom
Wat is het prikkelbare darmsyndroom?
Bij het prikkelbare darmsyndroom reageren je darmen gevoeliger dan normaal. Daardoor kun je buikpijn krijgen, een opgeblazen gevoel hebben of problemen met je ontlasting krijgen, zoals diarree, verstopping of een afwisseling hiervan. Ook veel winden laten komt vaak voor. Vroeger werd PDS ook wel een spastische darm genoemd (1).
Bij PDS is er geen ontsteking of andere afwijking in je darm. Wel werken en reageren je darmen anders. PDS is vervelend, maar niet gevaarlijk. Het vergroot de kans op darmkanker of een andere darmziekte niet (1).
Oorzaken van PDS
Hoe het prikkelbare darmsyndroom precies ontstaat, is niet bekend. Waarschijnlijk spelen verschillende factoren een rol. Zo kunnen je darmen gevoeliger reageren of anders bewegen dan normaal. Ook stress, spanning en een darminfectie kunnen ervoor zorgen dat je meer last krijgt (1,2).
Symptomen van PDS
De symptomen van PDS verschillen per persoon. Veelvoorkomende klachten zijn:
- Buikpijn of buikkrampen
- Een opgeblazen gevoel
- Diarree
- Verstopping
- Een afwisseling van diarree en verstopping
- Veel winden laten
- Slijm bij je ontlasting
Bij sommige mensen worden de klachten erger na het eten of tijdens periodes van stress of spanning (1).
Leestip: lees hier alles over maag- en darmklachten en wat je kunt doen.
Wat kun je zelf doen bij PDS?
Met een paar aanpassingen in je leefstijl kun je je darmen ondersteunen. Deze adviezen kunnen helpen:
- Eet gezond en regelmatig.
- Zorg dat je voldoende vezels binnenkrijgt.
- Drink dagelijks 1,5 tot 2 liter water of thee zonder suiker of zoetstof.
- Beweeg iedere dag.
- Zorg voor voldoende ontspanning en probeer stress te verminderen.
Blijf daarnaast zoveel mogelijk de dingen doen die je normaal ook doet, zoals werken, sporten of afspreken met anderen (1).
“Het prikkelbare darmsyndroom is voor iedereen anders. Probeer daarom stap voor stap te ontdekken wat voor jou werkt. Heb je bij meerdere voedingsmiddelen klachten? Vraag dan advies aan een diëtist.“
Voeding bij het prikkelbare darmsyndroom
Er is geen voedingsmiddel waar iedereen met PDS last van krijgt. Wat voor de één goed werkt, hoeft voor de ander niet te werken (1,2).
Merk je dat je na een bepaald voedingsmiddel steeds klachten krijgt? Dan kun je proberen dit een paar weken weg te laten. Heb je bij meerdere voedingsmiddelen last of wil je een speciaal dieet volgen? Doe dit dan altijd onder begeleiding van een diëtist. Zo voorkom je dat je onnodig voedingsmiddelen weglaat of eenzijdig gaat eten (1,2).
Zelfzorgmiddelen bij PDS
Naast een gezonde leefstijl kun je een zelfzorgmiddel gebruiken. Er zijn medische hulpmiddelen verkrijgbaar voor mensen met het prikkelbare darmsyndroom. Lees vóór gebruik altijd de gebruiksaanwijzing en volg de aanwijzingen op de verpakking.
Zelfzorgmiddelen bij het prikkelbare darmsyndroom vind je bij Kruidvat.
Wanneer ga je naar de huisarts?
Denk je dat je het prikkelbare darmsyndroom hebt? Maak dan altijd een afspraak met je huisarts. Je huisarts bespreekt je klachten met je en kan je buik onderzoeken. Zo kan de huisarts beoordelen of je PDS hebt of dat er mogelijk iets anders aan de hand is (1,2).
Neem ook contact op met je huisarts als één of meer van de onderstaande situaties op jou van toepassing zijn (1):
- Je hebt veel last van je klachten.
- Er zit bloed bij je ontlasting.
- Je valt af zonder duidelijke reden.
- Je ontlasting verandert plotseling.
- Je bent 50 jaar of ouder en krijgt voor het eerst darmklachten.
- Je maakt je zorgen over je klachten.
Veelgestelde vragen over het prikkelbare darmsyndroom
Leven met het prikkelbare darmsyndroom
Het prikkelbare darmsyndroom kan vervelend zijn, maar met de juiste aanpak kun je vaak leren omgaan met je klachten. Gezond eten, voldoende bewegen, genoeg drinken en aandacht voor ontspanning kunnen daarbij helpen. Vermoed je dat je PDS hebt? Maak dan altijd een afspraak met je huisarts. Die kan de juiste diagnose stellen.
Dit artikel is voor het laatst bijgewerkt op 31 augustus 2026.
KOAG/KAG 4296-0826-7138
Deze informatie wordt beschikbaar gesteld met als enig doel behulpzame informatie te verstrekken aan bezoekers. Deze informatie heeft geen therapeutische of diagnostische waarde. Ook is de informatie niet bedoeld als vervanging van diensten, informatie of gegevens van artsen, specialisten of andere gediplomeerden en professionals.