Huiduitslag: soorten, oorzaken en wat je kunt doen

Wat is huiduitslag?

Huiduitslag is geen medische term of ziekte. Met huiduitslag bedoelen we meestal vlekjes of bultjes die vrij plotseling op je huid ontstaan. Soms heb je ook blaasjes of schilfers. Je huid kan jeuken, pijn doen of branderig aanvoelen (1,2).

Huiduitslag kan verschillende oorzaken hebben. Denk aan een infectie, een allergische reactie of een reactie op een geneesmiddel. Ook sommige huidaandoeningen kunnen eruitzien als huiduitslag. Aan de uitslag alleen kun je daarom niet altijd zien wat de oorzaak is (1,2).

Hoe ziet huiduitslag eruit?

Huiduitslag kan er heel verschillend uitzien. Je kunt bijvoorbeeld last hebben van:

• Vlekjes
• Bultjes
• Blaasjes
• Schilfers
• Korstjes
• Een verkleuring van de huid
• Jeuk, pijn of een branderig gevoel
  
  Hoe huiduitslag eruitziet, hangt onder andere af van de oorzaak. Ook je huidskleur speelt mee. Een rode verkleuring kan bijvoorbeeld minder duidelijk zichtbaar zijn op een donkere huid. Kijk daarom niet alleen naar de kleur, maar ook naar veranderingen in de structuur van je huid en andere verschijnselen, zoals jeuk, pijn of koorts (3).

 

Aan alleen het uiterlijk kun je niet altijd zien wat er aan de hand is. Verschillende soorten huiduitslag kunnen namelijk veel op elkaar lijken (1).

Wat is het verschil tussen huiduitslag en huidirritatie?

Huiduitslag en huidirritatie lijken op elkaar, maar betekenen niet precies hetzelfde. Huiduitslag is een algemene beschrijving van een zichtbare verandering van je huid, zoals vlekjes of bultjes. Daar kunnen allerlei oorzaken achter zitten (1,2).

Bij huidirritatie reageert je huid bijvoorbeeld op een irriterende stof, wrijving of scheren. Je huid kan dan rood, droog, gevoelig of jeukerig zijn. Huidirritatie kan dus veranderingen geven die je als huiduitslag kunt zien, maar niet elke huiduitslag komt door irritatie.

Waardoor kun je huiduitslag krijgen?

Huiduitslag kan verschillende oorzaken hebben. Soms ontstaat de huidreactie door een infectie, allergische reactie of geneesmiddel. Ook een huidaandoening kan klachten geven die je in het dagelijks leven huiduitslag noemt (1,2).

Huiduitslag door een infectie

Een infectie met een virus, bacterie, schimmel of parasiet kan klachten aan je huid geven (1). Een voorbeeld is schurft. Hierbij kun je veel jeuk en bultjes krijgen. De jeuk is vaak 's nachts het ergst.

Ook bacteriële infecties kunnen huidklachten veroorzaken. Bij krentenbaard ontstaan bijvoorbeeld wondjes, blaasjes en korstjes.

Welke verschijnselen je krijgt, hangt af van de infectie. Soms krijg je naast huiduitslag ook koorts of voel je je ziek (1,2).

Huiduitslag door een huidaandoening

Sommige huidaandoeningen kunnen symptomen geven die je als huiduitslag kunt zien. Bij eczeem kun je bijvoorbeeld jeukende plekken, schilfers, bultjes, kloofjes of korstjes krijgen. Ook psoriasis kan plekken en schilfers op de huid geven (1,2,3).

De verschijnselen verschillen per huidaandoening. Bovendien kunnen verschillende aandoeningen op elkaar lijken. Weet je niet wat er met je huid aan de hand is? Laat je huisarts dan beoordelen wat de oorzaak kan zijn (1).

Huiduitslag door een allergische reactie

Bij een allergische reactie kun je veranderingen aan je huid krijgen, zoals jeuk, vlekjes of bultjes. Je afweersysteem reageert dan op een stof waarvoor je overgevoelig bent (3).

Een allergische huidreactie kan bijvoorbeeld ontstaan na contact met een bepaalde stof. Weet je niet waardoor je huid reageert of gebeurt dit vaker? Bespreek dit dan met je huisarts.

Huiduitslag door geneesmiddelen

Geneesmiddelen kunnen als bijwerking huiduitslag of jeuk geven. Antibiotica zijn hier een bekend voorbeeld van, maar ook andere geneesmiddelen kunnen een huidreactie veroorzaken (1,2).

Denk je dat je huiduitslag door een geneesmiddel komt? Stop niet zomaar met een voorgeschreven geneesmiddel. Vraag je huisarts of apotheek om advies.

Huiduitslag met jeuk

Huiduitslag kan samengaan met jeuk. Jeuk kan verschillende oorzaken hebben, zoals een droge huid, eczeem, een allergische reactie, galbulten, schurft of een reactie op een insect (3).

Probeer niet te krabben, ook al is dat soms lastig. Door krabben kun je je huid beschadigen en kan de jeuk erger worden. Houd je nagels kort en probeer je huid zoveel mogelijk met rust te laten (3).

Huiduitslag bij je kind

Heeft je kind opeens vlekjes, bultjes of blaasjes? Dat kan best even schrikken zijn. Verschillende kinderziekten kunnen huiduitslag geven. Kijk daarom niet alleen naar de huid, maar ook naar hoe je kind zich voelt (1,3).

Bij waterpokken ontstaan bijvoorbeeld vlekjes en blaasjes. Ook de vijfde ziekte, zesde ziekte, roodvonk en hand-voet-mondziekte kunnen huiduitslag geven. De huiduitslag en andere verschijnselen verschillen per ziekte.

Heeft je kind koorts, drinkt je kind slecht, is je kind suf of voelt je kind zich duidelijk ziek? Neem dan contact op met de huisarts. Bij een baby jonger dan 3 maanden met koorts bel je altijd direct de huisarts of huisartsen-spoedpost (3).

Wat kun je zelf doen bij huiduitslag?

Wat je zelf kunt doen, hangt af van de oorzaak. Een middel dat bij de ene huidreactie past, hoeft bij een andere vorm van huiduitslag niet geschikt te zijn. Smeer daarom niet zomaar een product op plotselinge of onverklaarbare huiduitslag (1).

Deze algemene tips kunnen helpen:

• Probeer niet te krabben.
• Houd je nagels kort om beschadiging van je huid te beperken.
• Denk na of de huiduitslag ontstond nadat je bijvoorbeeld een nieuw geneesmiddel bent gaan gebruiken of in contact bent geweest met een bepaalde stof.
• Wees voorzichtig met producten die je huid verder kunnen irriteren, zoals zeep en schoonmaakmiddelen.
• Weet je niet wat de oorzaak is? Vraag je huisarts om advies.

 

Heb je vooral een droge, rode of geïrriteerde huid en weet je waardoor dit komt? Dan vind je bij huidirritatie meer informatie over wat je kunt doen.

Wanneer moet je met huiduitslag naar de huisarts?

Omdat huiduitslag veel verschillende oorzaken kan hebben, is het soms verstandig om je huisarts mee te laten kijken. Neem contact op als je niet weet waardoor de huiduitslag komt, als deze erger wordt of als de huid er anders uit gaat zien (1,3).

Neem ook contact op als je naast de huiduitslag koorts of pijn hebt of je ziek voelt (3).

Krijg je verschijnselen van een ernstige allergische reactie, bijvoorbeeld benauwdheid, een dikke tong of keel of het gevoel dat je gaat flauwvallen? Zoek dan direct medische hulp (3).

Heb je rode of paarse vlekjes die niet verbleken als je erop drukt en voel je je erg ziek? Neem dan direct contact op met een arts (2,3).

Meer weten over huiduitslag?

Vlekjes, bultjes of blaasjes kunnen verschillende oorzaken hebben. Kijk daarom niet alleen naar hoe je huid eruitziet, maar ook naar andere verschijnselen. Weet je niet waar de huiduitslag vandaan komt of wordt deze erger? Laat je huisarts dan beoordelen wat er aan de hand is.

Dit artikel is oorspronkelijk gepubliceerd op 29 november 2022 en bijgewerkt op 8 oktober 2026.