Tijdens de puberteit verandert je kind zowel lichamelijk als qua gedrag. En dat kan voor jou als ouder soms best lastig zijn. Want hoe ga je om met dat pubergedrag? Hier lees je alles over de puberteit en geven we je tips voor het opvoeden van je puber.
Wat is een puber?
De term puber wordt meestal gebruikt voor kinderen van 12 tot en met 18 jaar. Ze zijn niet echt een kind meer, maar ook nog geen volwassene. In deze periode ontwikkelen ze zich tot een volwassene. Deze periode wordt ook wel de puberteit genoemd.
In de puberteit ontwikkelt je puber zijn of haar eigen identiteit. Hierdoor zijn veel pubers wat onzeker en kwetsbaar. Ze proberen te ontdekken wie ze zijn en wat hun identiteit is. Dit betekent dat ze zelfstandiger worden, zelf beslissingen willen nemen en meer vrijheid nodig hebben om dingen uit te proberen. Doordat ze zichzelf meer los gaan maken van hun ouders, kan dit betekenen dat ze zich gaan afzetten. Ook dat hoort bij de puberteit.
Wanneer begint de puberteit?
Meisjes komen vaak eerder in de puberteit dan jongens. Gemiddeld begint het puberen bij een meisje al als zij tussen de 9 en 12 jaar oud is. Na hun 12e hebben meisjes vaak een groeispurt en ook beginnen hun borsten te ontwikkelen en worden ze voor het eerst ongesteld. Bij jongens begint de puberteit wat later, gemiddeld als zij tussen de 11 en 12 jaar oud zijn. De groeispurt vind enkele jaren daarna plaats.
Lichamelijke en seksuele ontwikkeling van je puber
In de puberteit verandert er veel. De hersenen van een puber maken een grote ontwikkeling door en dit puberbrein zorgt soms voor dat bekende pubergedrag.
Daarnaast ontwikkelt je puber ook op lichamelijk vlak. Je puber krijgt schaam- en okselhaar en bij jongens begint hun baard te groeien. Bij jongens groeit de penis en bij meisjes de borsten. Ook gaan meisjes voor de eerste keer menstrueren. Daarnaast maken pubers een seksuele ontwikkeling door. Ze worden voor het eerst echt verliefd en de nieuwsgierigheid naar seks neemt toe. Sommige pubers experimenteren met masturberen. Gemiddeld hebben pubers pas rond hun 18e voor de eerste keer seks.
Hoe ga om je met pubergedrag?
Pubergedrag kan voor ouders best lastig zijn. Je puber kan zich namelijk tegen je gaan afzetten. Hij of zij wil zelfstandiger worden en dat betekent dat je puber je advies misschien niet meer zo makkelijk aanneemt en hij of zij zelf keuzes wil maken.
Als ouder kan het best moeilijk zijn om je kind los te laten. Toch is het voor je puber goed om dit wel te doen en hem of haar wat meer verantwoordelijkheid te geven. Als je je kind te veel wilt blijven beschermen en bepalen wat hij of zij doet, kan dat er juist voor zorgen dat hij of zij zich meer gaat afzetten.
Tips voor het opvoeden van je puber
Je puber opvoeden betekent eigenlijk loslaten en je kind daarmee steunen in zijn ontwikkeling naar een volwassene. De volgende tips bieden je hierbij houvast:
- Geef je puber verantwoordelijkheid
- Overleg en praat met je puber
- Geef je puber wanneer nodig bevestiging
- Toon waardering
- Geef je puber het goede voorbeeld
Geef je puber verantwoordelijkheid
Je puber is op weg om een zelfstandige volwassene te worden, maar hierbij heeft hij of zij nog wel wat hulp nodig. Wat hierbij goed helpt, is je puber verantwoordelijkheid geven. Wil je puber voor het eerst alleen met vrienden een dagje naar een pretpark? Praat hier dan met elkaar over. Leg je puber uit dat jij het spannend vindt en vraag wat hij of zij kan doen om jou minder ongerust te maken. Misschien spreken jullie wel af dat je puber even een appje stuurt als hij of zij er is. Door je puber die verantwoordelijkheid te geven, help je bij zijn of haar ontwikkeling.
Overleg en praat met je puber
Het is belangrijk altijd met je puber te blijven praten. Geef hierbij niet meteen advies, maar laat zien dat je interesse hebt en neem de gevoelens en gedachten van je puber serieus. Geef je puber de ruimte om te vertellen hoe het met hem of haar gaat en luister hiernaar.
Het nog echt opvoeden van je puber is minder vaak nodig dan toen je puber nog een peuter of kleuter was. Je puber heeft meer advies nodig. Het is daarom bijvoorbeeld goed om het samen over regels te hebben. Het is niet erg om dan over de regels te moeten onderhandelen, daar leert je puber juist van.
Geef je puber wanneer nodig bevestiging
Pubers zijn vaak onzeker en hebben daarom behoefte aan bevestiging. Laat je puber het weten wanneer hij of zij iets goed heeft gedaan en geef een compliment. Dat is goed voor het zelfvertrouwen. Wees ook niet bang om toe te geven dat de onzekerheden en andere dingen waar je puber mee te maken krijgt in de puberteit niet altijd even makkelijk zijn.
Toon waardering
Vergeet bij je puber niet om hem of haar nog steeds te laten weten dat je hem of haar waardeert. Geef bijvoorbeeld een compliment als je puber zijn of haar kamer eindelijk eens heeft opgeruimd (of althans een poging heeft gedaan). Vaak helpt dit meer dan steeds tegen je puber zeggen dat hij of zij moet gaan opruimen. Positiviteit en beloning zijn hierbij belangrijk. Het puberbrein is daar erg gevoelig voor.
Geef je puber het goede voorbeeld
Ook voor je puber ben jij nog steeds een voorbeeldfiguur. Wees je hier bewust van en geef het goede voorbeeld. Als je bijvoorbeeld respect hebt voor de meningen en ideeën van anderen, zal je puber dit ook sneller hebben.
Valkuilen bij de opvoeding van je puber
Onze handvaten helpen je bij het opvoeden van je puber. Let er hierbij wel op dat je niet in de volgende bekende valkuilen trapt:
- Je puber nog steeds al een kind behandelen. Een puber opvoeden is anders dan een peuter of kleuter opvoeden. Geef je puber de kans om fouten te maken en hiervan te leren. Dat helpt bij zijn of haar ontwikkeling.
- Je puber al als volwassene zien. Je puber lijkt soms misschien al heel volwassen, maar op bepaalde momenten heeft hij of zij toch nog wat ouderlijk advies of grenzen nodig.
- In het pubergedrag meegaan. Heeft je puber het gevoel dat alles en iedereen hem of haar tegenwerkt? Ga hier dan niet in mee, maar blijf positief. Geef je puber het gevoel dat hij of zij bij jou veilig is.
De opvoeding van je puber
Je puber opvoeden brengt weer hele nieuwe uitdagingen. Je puber zit in een belangrijke levensfase waarin hij of zij zich ontwikkelt van een kind tot volwassene. Hierbij horen zowel mentale als lichamelijke veranderingen die voor je puber soms best lastig kunnen zijn. Je helpt je puber tijdens de puberteit door naar hem of haar te blijven luisteren en samen de regels op te stellen. Geef je puber ook altijd het goede voorbeeld en zorg dat hij of zij weet dat je altijd voor hem of haar klaarstaat.
