Duizeligheid: oorzaken, symptomen en praktische tips
Duizeligheid in het kort:
- Bij duizeligheid kan alles draaien of kun je een licht gevoel in je hoofd hebben.
- Soms voel je je onvast op je benen.
- Duizeligheid kan verschillende oorzaken hebben.
- Ga zitten of liggen als je het gevoel hebt dat je kunt flauwvallen.
- Blijf rustig bewegen als dat lukt.
- Bel direct de huisarts bij duizeligheid met bijvoorbeeld dubbelzien, moeilijk praten of minder kracht in een arm of been.
Inhoudsopgave
- Veelgestelde vragen over duizeligheid
Wat is duizeligheid?
Duizeligheid kan op verschillende manieren voelen. Je kunt één soort duizeligheid hebben, maar ook meerdere soorten tegelijk. Soms wordt er geen duidelijke oorzaak gevonden(1).
Er zijn drie vormen die veel voorkomen(1):
- Een licht gevoel in je hoofd. Je voelt je bijvoorbeeld zweverig of slap. Het kan voelen alsof je bijna flauwvalt. Ook kan het wazig of zwart worden voor je ogen.
- Draaiduizeligheid. Je ziet alles om je heen draaien of bewegen. Het kan ook voelen alsof je zelf draait, terwijl je stilzit of ligt. Je kunt hierbij misselijk of angstig zijn.
- Een onvast gevoel op je benen. Je voelt je onzeker tijdens het staan of lopen en kunt bang zijn om te vallen. Dit komt vooral bij ouderen voor.
Wat zijn oorzaken van duizeligheid?
Duizeligheid heeft niet één vaste oorzaak. De mogelijke oorzaak hangt onder andere af van de manier waarop je duizelig bent(1).
Oorzaken van een licht gevoel in je hoofd
Een licht gevoel in je hoofd kan bijvoorbeeld ontstaan door:
- Snel opstaan uit bed of een stoel
- Lang staan
- Warmte
- Honger
- Moeheid
- Stress, angst of heftige emoties
- Bepaalde medicijnen
- Somberheid of depressie
- Alcohol of drugs
- Soms een probleem met je hart
Sta je snel op? Dan kan je bloeddruk korte tijd lager worden. Daardoor stroomt er even minder bloed naar je hersenen en kun je je licht in je hoofd voelen(1).
Oorzaken van draaiduizeligheid
Draaiduizeligheid komt meestal door een probleem met je evenwichtsorgaan. Je evenwichtsorganen zitten in je oren en geven informatie over beweging door aan je hersenen. Als dit niet goed werkt, kan het voelen alsof jij of je omgeving draait(1).
Draaiduizeligheid kan bijvoorbeeld voorkomen bij:
- Positieduizeligheid (BPPD)
- Neuritis vestibularis
- De ziekte van Ménière
- Migraine
- Het gebruik van bepaalde medicijnen
Bij positieduizeligheid ontstaat de duizeligheid vaak als je je hoofd opeens beweegt. De aanval duurt meestal enkele seconden tot minuten(1).
Duizeligheid en migraine
Heb je migraine of heb je dit eerder gehad? Dan kun je aanvallen van draaiduizeligheid krijgen. Je bent daarbij vaak misselijk. Je kunt hoofdpijn hebben, maar dat hoeft niet. Zo'n aanval duurt vaak een paar uur(1).
Een onvast gevoel bij ouderen
Duizeligheid komt vaak voor bij ouderen. Je kunt je onzeker voelen tijdens het staan of lopen of het gevoel hebben dat je niet stevig op je benen staat. Soms voelt het alsof je op watten loopt(1).
Bij ouderen spelen vaak meerdere dingen tegelijk een rol. Denk aan:
- Minder spierkracht of een slechtere conditie
- Stijve of pijnlijke gewrichten
- Problemen met het evenwicht
- Slechter zien
- Veranderingen in de bloeddruk
- Bepaalde medicijnen
- Angst of spanning
- Alcohol
Wat kun je doen bij duizeligheid?
Wat je kunt doen, hangt af van het soort duizeligheid.
Bij een licht gevoel in je hoofd
Voelt het alsof je bijna flauwvalt? Ga dan zitten of liggen. Word je vooral duizelig als je opstaat? Sta dan langzaam op. Ga vanuit bed bijvoorbeeld eerst even zitten voordat je gaat staan. Houd je ergens aan vast als dat nodig is(1).
Gezond leven en voldoende bewegen kunnen ook helpen. Zorg daarnaast voor genoeg rust en ontspanning. Denk je dat een medicijn je duizelig maakt? Bespreek dit dan met je huisarts en stop niet zelf met het medicijn(1).
Bij draaiduizeligheid
Probeer rustig door te gaan met wat je aan het doen was. Lukt dat niet doordat je erg duizelig bent? Ga dan liggen en wacht tot het minder wordt. Pak daarna je activiteiten rustig weer op(1).
Misschien vermijd je bepaalde bewegingen omdat je bang bent opnieuw duizelig te worden. Probeer deze bewegingen en activiteiten toch rustig weer te doen als dat lukt(1).
Er zijn geen medicijnen die helpen tegen draaiduizeligheid. Welke aanpak geschikt is, hangt af van de oorzaak(1).
Bij duizeligheid op oudere leeftijd
Ben je ouder en regelmatig duizelig? Bespreek dan met je huisarts wat mogelijke oorzaken zijn. Regelmatig bewegen helpt om je spieren en gewrichten sterk te houden. Ben je onzeker tijdens het lopen? Een stok of rollator kan helpen om veilig te blijven bewegen(1).
Sta rustig op uit bed of een stoel en zorg dat je goed kunt zien. Bespreek ook je medicijnen met je huisarts, omdat sommige medicijnen duizeligheid kunnen veroorzaken(1).
Oefeningen bij duizeligheid
Heb je al een maand of langer last van duizeligheid en wordt de duizeligheid erger als je je hoofd beweegt? Dan kunnen speciale oefeningen soms helpen. Dit heet vestibulaire revalidatie. Bespreek eerst met je huisarts of deze oefeningen bij jou passen(1).
Tijdens de oefeningen beweeg je je hoofd bewust. Je kunt hierdoor tijdens of vlak na een oefening een beetje duizelig worden. Door regelmatig te oefenen, leren je hersenen beter omgaan met de duizeligheid. De oefeningen worden stap voor stap moeilijker. Je begint bijvoorbeeld zittend en kunt later staand of lopend oefenen. Word je heel duizelig? Maak de oefening dan weer makkelijker. Zorg dat je tijdens het oefenen snel kunt gaan zitten als dat nodig is(1).
Lukt het niet goed om de oefeningen zelf te doen? Een fysiotherapeut die ervaring heeft met oefeningen tegen duizeligheid kan helpen(1).
Wanneer moet je de huisarts bellen bij duizeligheid?
Soms kan plotselinge duizeligheid een teken zijn dat er snel medische hulp nodig is.
Bel direct de huisarts of huisartsen-spoedpost als je opeens duizelig bent en ook één of meer van deze dingen merkt:
- Je ziet opeens dubbel
- Je kunt opeens moeilijk praten, slikken of lopen
- Je hebt opeens minder kracht of gevoel in een arm of been
- Je kunt opeens minder goed horen
- Je krijgt opeens erge hoofd- of nekpijn
- Je bent gevallen of flauwgevallen
- Je hebt hoofdpijn, bent misselijk en sloom en bent in een ruimte zonder frisse lucht geweest
- Je hebt diabetes en denkt dat je bloedsuiker te laag is
Bel dezelfde dag de huisarts of huisartsen-spoedpost als je opeens duizelig bent en:
- Je ouder bent dan 65 jaar
- Je een grotere kans hebt op hart- en vaatziekten, bijvoorbeeld door diabetes
- Je eerder een beroerte of andere hart- en vaatziekte hebt gehad
- Je bloedverdunners gebruikt
- Je hard op je hoofd bent gevallen of een flinke klap op je hoofd hebt gehad
Maak een afspraak met je huisarts als je veel last hebt van de duizeligheid tijdens je dagelijkse activiteiten, de duizeligheid erger wordt of na vier weken nog niet over is(1).
Veelgestelde vragen over duizeligheid
Bij draaiduizeligheid lijkt het alsof alles om je heen draait of beweegt. Het kan ook voelen alsof je zelf draait terwijl je stilstaat, zit of ligt. Je kunt hierbij misselijk of angstig zijn.
Dat hangt af van het soort duizeligheid. Voel je dat je bijna flauwvalt? Ga dan zitten of liggen. Bij draaiduizeligheid kun je rustig doorgaan met je activiteit als dat lukt. Is de duizeligheid te erg, ga dan liggen tot het minder wordt.
Duizeligheid kan veel oorzaken hebben. Een licht gevoel in je hoofd kan bijvoorbeeld komen door snel opstaan, warmte, honger, stress of medicijnen. Draaiduizeligheid komt meestal door een probleem met het evenwichtsorgaan.
Ja. Als je migraine hebt of hebt gehad, kun je aanvallen van draaiduizeligheid krijgen. Je kunt daarbij hoofdpijn hebben, maar dat hoeft niet.
Speciale oefeningen kunnen helpen als je al langere tijd duizelig bent en bewegingen met je hoofd de duizeligheid erger maken. Bespreek eerst met je huisarts of deze oefeningen voor jou geschikt zijn.
Duizelig? Kijk goed naar wat je voelt
Duizeligheid voelt niet bij iedereen hetzelfde. Het kan voelen alsof alles draait, alsof je bijna flauwvalt of alsof je niet stevig op je benen staat. Wat je het beste kunt doen, hangt af van het soort duizeligheid en de oorzaak. Blijft de duizeligheid aanhouden, wordt het erger of heb je er veel last van in het dagelijks leven? Maak dan een afspraak met je huisarts.
Dit artikel is oorspronkelijk gepubliceerd op 5 juli 2024 en bijgewerkt op 6 oktober 2026.
Deze informatie wordt beschikbaar gesteld met als enig doel behulpzame informatie te verstrekken aan bezoekers. Deze informatie heeft geen therapeutische of diagnostische waarde. Ook is de informatie niet bedoeld als vervanging van diensten, informatie of gegevens van artsen, specialisten of andere gediplomeerden en professionals.