Zweepworm: wat kun je doen?
Zweepwormen in het kort:
- Zweepwormen komen vooral voor in landen met slechte toiletvoorzieningen of een open riool.
- Besmetting komt door het inslikken van eitjes.
- Let op wormen in je poep.
- Meestal krijg je geen klachten.
- Je kunt zweepwormen behandelen met mebendazol*.
Wat zijn zweepwormen?
Je kan meerdere soorten wormen krijgen, zoals aarsmaden, spoelwormen,
mijnwormen en ook zweepwormen. Zweepwormen komen weinig in Nederland voor. Je kunt ze vooral krijgen in landen met slechte toiletvoorzieningen of een open riool. Denk je dat jij of je kind last heeft van zweepwormen? Ga dan naar je huisarts.
Hoe kun je zweepwormen krijgen?
De eitjes van zweepwormen zitten in poep. Je kunt ze niet met het blote oog zien, omdat ze zo klein zijn. De eitjes kunnen in de grond terechtkomen bij slechte toiletvoorzieningen of open riolen. Pas nadat ze drie weken in de grond gerijpt hebben zijn deze eitjes daadwerkelijk besmettelijk. Je kunt vervolgens zweepwormen krijgen door het inslikken van deze eitjes. Dat kan gebeuren als je grond aanraakt waar eitjes in zitten en daarna je vingers in je mond stopt. Ook kun je de eitjes binnenkrijgen als je rauwe, ongewassen groenten eet waar eitjes in zitten. Eenmaal in je lichaam groeien de eitjes in je darmen uit tot volwassen zweepwormen. Zij zetten zich met hun kop vast in je darmwand.
Symptomen bij zweepwormen besmetting
Meestal merk je er niets van als je zweepwormen hebt. Soms komt het voor dat je daadwerkelijk een worm in je poep ziet. Zo’n worm kan 3 tot 5 centimeter lang zijn, is glad, lichtgeel of wit en lijkt op een zweep: een dunne draad met een dik uiteinde. In uitzonderlijke gevallen kun je ook last krijgen van symptomen als:
*Dit is een geneesmiddel. Lees voor het kopen de verpakking.
- Buikpijn
- Uitpuilen van de endeldarm uit je anus
- Diarree
- Bloedarmoede door bloedverlies in je darm
Deze symptomen komen bijna nooit voor, omdat je deze pas krijgt als je veel zweepwormen hebt.
Zweepwormen voorkomen
Gelukkig is de kans op een besmetting met zweepwormen te verkleinen door goed op je hygiëne te letten. We geven je graag een aantal handige tips:
- Draag handschoenen als je in de tuin gaat werken en aarde aanraakt. Was groenten en fruit grondig voordat je ze eet.
Was je handen extra goed na het werken in de grond of als je kind buiten met zand en aarde heeft gespeeld. Doe dit bijvoorbeeld met een handzeep.
Maak je nagels goed schoon. Dit kun je doen met een nagelborstel. Op deze manier haal je grond onder je nagels weg waar eventueel eitjes in kunnen zitten.
Mebendazol wormenkuur
Om van zweepwormen af te komen helpt een wormenkuur. Overleg wel eerst met je huisarts voor je de wormenkuur gaat doen. Het medicijn van de wormenkuur heet mebendazol*. Dit middel doodt de wormen, eitjes en larven. Je kunt het kopen bij Kruidvat.
Let op: mebendazol is niet uitvoerig onderzocht bij kinderen jonger dan 2 jaar. Er kan geen doseringsadvies worden gegeven. Vanwege het ontbreken van voldoende gegevens mag mebendazol niet worden gebruikt bij kinderen jonger dan 1 jaar.
Veelgestelde vragen over zweepwormen
Meestal merk je niets van een besmetting met zweepwormen. Soms zie je een worm in je poep. Dit is een worm van 3 tot 5 centimeter lang dat lichtgeel of wit is en lijkt op een zweep. Als je veel zweepwormen hebt, kun je ook andere symptomen krijgen.
Je kunt zweepwormen krijgen doordat je grond inslikt waar de eitjes in zitten. Dit kan gebeuren als je zand of aarde aan je handen hebt, of als je ongewassen rauwe groenten eet. De eitjes groeien in je darmen uit tot wormen. Deze wormen zetten zich met hun kop vast in je darmwand.
Als je zweepwormen hebt kun je jezelf ontwormen door een wormenkuur te doen. Je gebruikt hiervoor het medicijn mebandazol*.
Wees alert en let op hygiëne
Zweepwormen komen in Nederland gelukkig weinig voor, maar je kunt ze oplopen tijdens een reis naar landen met slechte sanitaire voorzieningen. Vaak merk je er weinig van, waardoor een besmetting soms pas opvalt als je een worm in je ontlasting ziet. Goede hygiëne, zoals handen wassen en groenten goed schoonmaken, helpt om besmetting te voorkomen. Denk je dat je zweepwormen hebt? Neem dan contact op met je huisarts voor advies en overleg over een mogelijke behandeling met mebendazol*.Dit artikel is oorspronkelijk gepubliceerd op 8 april 2024 en bijgewerkt op 3 juni 2026.
*Dit is een geneesmiddel. Lees voor het kopen de verpakking.
Deze informatie wordt beschikbaar gesteld met als enig doel behulpzame informatie te verstrekken aan bezoekers. Deze informatie heeft geen therapeutische of diagnostische waarde. Ook is de informatie niet bedoeld als vervanging van diensten, informatie of gegevens van artsen, specialisten of andere gediplomeerden en professionals.