1. rivm.nl
2. lcr.nl - Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering
Zikavirus: de symptomen, risico’s en advies
Ga je op reis naar een tropisch land? Dan kun je mogelijk zika oplopen. Lees hier hoe je kunt voorkomen dat je besmet wordt en wat je kunt doen als je zika hebt.
Zika in het kort:
- Het zikavirus wordt overgedragen door muggen, vooral in (sub)tropische gebieden.
- Ongeveer 1 op de 5 mensen met het virus krijgt klachten zoals huiduitslag, koorts en spierpijn.
- Zika is gevaarlijk tijdens de zwangerschap vanwege risico op aangeboren afwijkingen.
- Er bestaat geen vaccin of behandeling tegen het virus.
- De beste bescherming is het voorkomen van muggenbeten.
Bijgewerkt op 7 mei 2026
Inhoudsopgave
- Veelgestelde vragen over zika
Wat is zika?
Het zikavirus is een virusinfectie die de ziekte zikakoorts veroorzaakt. De ziekte komt vooral voor in (sub)tropische gebieden en wordt verspreid via de steek van een besmette mug. Bij ongeveer 1 op de 5 mensen die besmet raakt, ontstaan klachten. Deze beginnen meestal tussen de 3 en 12 dagen na de muggenbeet. Zika verloopt meestal mild, maar tijdens de zwangerschap kan het ernstige gevolgen hebben voor je baby(1).
Waar komt zika voor?
Het virus komt vooral voor in warme gebieden waar gele koorts- of denguemuggen (Aedes aegypti) leven. Dit zijn populaire reislanden waar je extra voorzichtig moet zijn:Risicogebieden:
- Zuid- en Midden-Amerika: Mexico, Brazilië, Colombia, Belize
- Azië: Thailand, Vietnam, Indonesië (Bali)
- Caribisch gebied: Curaçao, Aruba, Bonaire, Barbados
- Afrika: Nigeria, Kaapverdië
- Eilanden in de Indische Oceaan: Mauritius
- Nederland en de rest van Europa
- Japan, Dubai
- Grote delen van Australië
- Azoren en Bahama’s
Een zikamug herkennen
De mug die zika overbrengt is de Aedes aegypti. Dit is dezelfde mug die dengue en gele koorts kan verspreiden. Deze mug:- Heeft zwarte en witte strepen op zijn lichaam en poten
- Is vooral overdag actief (vroege ochtend en namiddag)
- Leeft in stilstaand water in en rond huizen
Symptomen van het zikavirus
De klachten bij een infectie met het zikavirus lijken op dengue en chikungunya. Meestal verdwijnen de klachten vanzelf binnen 2 tot 7 dagen. Veelvoorkomende symptomen zijn(1):- Lichte tot matige koorts
- Rode huiduitslag (vaak beginnend in het gezicht)
- Spier- en gewrichtspijn (vooral in handen en voeten)
- Rode ogen (ontsteking zonder pus)
- Soms: hoofdpijn, buikpijn, diarree of overgeven
Risico van zika tijdens de zwangerschap
Besmetting tijdens de zwangerschap is schadelijk. Het kan leiden tot:- Neurologische afwijkingen bij het kind (zoals microcefalie, bij ongeveer 6% van de baby's)
- Syndroom van Guillain-Barré bij volwassenen (zeldzaam)
Is het zikavirus besmettelijk?
Zika is niet besmettelijk van mens op mens door hoesten of aanraking. Het virus kan wel worden overgedragen(1):- Via seksueel contact: het virus blijft soms langer dan een maand aanwezig in sperma. Gebruik een condoom na terugkeer uit een risicogebied.
- Indirect via een mug die eerst iemand met zika heeft gestoken en daarna jou.
Wat te doen bij zika?
Er is geen behandeling voor zika. Bij klachten:- Rust uit en drink voldoende
- Gebruik paracetamol* bij koorts en pijn
- Gebruik geen pijnstillers zoals ibuprofen, naproxen, diclofenac of aspirine
Zika voorkomen
Er is geen vaccin tegen zika. Het is belangrijk om muggenbeten te voorkomen:- Draag bedekkende kleding
- Gebruik een insectenspray met DEET (maximaal 30% bij zwangeren en kinderen jonger dan 2 jaar)
- Slaap onder een (geïmpregneerde) klamboe of in een muggenvrije ruimte
- Gebruik een anti-muggenstekker om muggen weg te jagen
Veelgestelde vragen over zika
Besmetting met het zikavirus tijdens de zwangerschap kan ernstige gevolgen hebben voor de baby, zoals neurologische afwijkingen. Als je zwanger wilt worden, wacht dan als vrouw 1 maand en als man 2 maanden na mogelijke besmetting of verblijf in een risicogebied.
Het virus blijft meestal 2 tot 7 dagen in je bloed. In sperma kan het enkele weken tot maanden aanwezig blijven. Zika is niet overdraagbaar via aanraking of hoesten, maar kan wel zelden via seksueel contact worden overgedragen.
De kans op besmetting is klein, zeker buiten uitbraakgebieden. Ongeveer 1 op de 5 mensen die besmet raakt, krijgt klachten. Met goede bescherming tegen muggen is de kans op besmetting nog kleiner.
De meeste mensen merken niets van een besmetting. Als je wel klachten krijgt, gaat het vaak om milde symptomen zoals huiduitslag, lichte koorts, spier- en gewrichtspijn (vooral in handen en voeten), rode ogen en soms buikklachten zoals misselijkheid, diarree of hoofdpijn. Een bloedtest via de huisarts of GGD is nodig om zika zeker vast te stellen.
Het zikavirus komt vooral voor in (sub)tropische gebieden zoals Zuid- en Midden-Amerika, Zuidoost-Azië, delen van Afrika en het Caribisch gebied. Populaire risicobestemmingen zijn bijvoorbeeld Brazilië, Thailand, Mexico en Curaçao. Landen zoals Nederland, Japan, grote delen van Australië en de Azoren zijn zika-vrij, omdat de mug die het virus verspreidt daar niet voorkomt.
Zika voorkomen? Bescherm jezelf op reis
Ga je op vakantie naar een gebied waar het zikavirus voorkomt? Neem dan goede muggenwerende maatregelen, vooral overdag en in de vroege avond. Zo verklein je het risico op besmetting, voorkom je vervelende klachten en bescherm je je (toekomstige) zwangerschap. Lees onze tips, gebruik producten met DEET en raadpleeg een reizigerskliniek voor persoonlijk advies. Zo vertrek je goed voorbereid én gerust op reis.Dit artikel is origineel gepubliceerd op 9 oktober 2025.
*Dit is een geneesmiddel. Lees voor het kopen de verpakking.
Deze informatie wordt beschikbaar gesteld met als enig doel behulpzame informatie te verstrekken aan bezoekers. Deze informatie heeft geen therapeutische of diagnostische waarde. Ook is de informatie niet bedoeld als vervanging van diensten, informatie of gegevens van artsen, specialisten of andere gediplomeerden en professionals.