Steenpuist: dit kan je ertegen doen

Wat is een steenpuist?

Laten we beginnen bij het begin: een steenpuist is een diepe ontsteking van een haarzakje in je huid. Door de diepe ontsteking in je huid ontstaat er een rode zwelling, met vaak een gele puskop op je huid. Soms vormt er een zwart puntje in het midden van de puist. De puist kan hard aanvoelen en daardoor pijnlijk zijn. De medische term voor steenpuist is furunkel. Soms ontstaan er verschillende steenpuisten bij elkaar. Dit noem je een karbunkel, in de volksmond ook wel negenoog genoemd.

Hoe ontstaat een steenpuist?

Een steenpuist kan ontstaan als een haarzakje verstopt raakt. Bacteriën die in het haarzakje komen kunnen daar een ontsteking veroorzaken. Onder in het haarzakje verzamelt zich dan pus. Meestal is de stafylokokkenbacterie de oorzaak. Zo’n haarzakje kan verstopt raken door:

• Slechte hygiëne;
• Strak zittende of schurende kleding;
• Een beschadiging van je huid.

Het verschil tussen een puist en een steenpuist

Het grote verschil tussen een normale puist en een steenpuist is dat een steenpuist ontstaat in de diepere laag van je huid. Omdat hij zich in de diepere lagen van je huid bevindt, kan de puist op je huid drukken, wat hem die harde en pijnlijke kenmerken geeft.

Waar op je lichaam kan je steenpuisten krijgen?

Steenpuisten kunnen overal op je lichaam ontstaan, maar ontstaan voornamelijk op plekken die warm en vochtig zijn of waar (strakke) kleding tegen je lichaam aan schuurt. Steenpuisten bevinden zich voornamelijk:

• In je oksels;

• Op je billen of in je bilnaad;

• In je lies;

• In je gezicht;

• In je oor;

• Op je nek;

• Of in je neus.

Kan een steenpuist uit zichzelf weer verdwijnen?

In principe gaat een steenpuist uit zichzelf weer over. Wanneer een steenpuist niet openbarst, kan hij vanzelf binnen een paar dagen of weken weer verdwijnen. De wond geneest dan weer. Probeer een dichte steenpuist ook niet te bedekken met een pleister of gaasje.

Wanneer de wond uit zichzelf openbarst, is het belangrijk om de wond eerst te spoelen (alleen met water) en daarna schoon en droog te houden. Je kan er dan, tegen het lekken van pus, een gaasje overheen doen. Binnen een week moet de opengebarsten steenpuist dan genezen.

Let op: Vertrouw je het niet helemaal? Neem dan altijd contact op met je huisarts.

Terugkerende steenpuisten

Heb je meer dan 1 à 2 keer per jaar last van een flinke steenpuist? Dan kan het zijn dat je drager bent van de stafylokokkenbacterie. Je hebt dan waarschijnlijk een plek op je lichaam waar veel van deze bacteriën zitten. Denk bijvoorbeeld aan je neus. De bacteriën kunnen zich vanuit die plek over je huid verspreiden en ontstekingen veroorzaken. Ongeveer 25% van de mensen is drager. Vaak heb je bij (terugkerende) steenpuisten geen onderzoek nodig, maar als je wilt weten of je drager bent van de bacterie kan de huisarts een kweekje afnemen. Dit wordt dan onderzocht in het lab.

Kan je een steenpuist uitknijpen?

Het is niet de bedoeling dat je een steenpuist zelf gaat uitknijpen. Het is namelijk niet alleen erg pijnlijk om zelf te doen, maar ook zeer besmettelijk. Je kan de stafylokokkenbacterie makkelijk overdragen wanneer je er mee in aanraking komt. Wil je zo snel mogelijk van de steenpuist af? Dan kan je het beste een afspraak maken bij je huisarts.

Wat kan je zelf doen bij een steenpuist

Wil je dat de steenpuist snel verdwijnt? Soms zit een steenpuist nog diep onder je huid en moet hij nog even ‘rijpen’ voor hij opengaat. Forceer de ontsteking niet door er druk op uit te oefenen of hete kompressen tegen aan te leggen. Je lichaam is zelf in staat om de ontsteking op te ruimen.

Dit kan je wel zelf doen als je een steenpuist hebt:

1. Houd je steenpuist schoon en droog
2. Probeer van de puist af te blijven
3. Smeer niks op de steenpuist
4. Verzorg een opengebarsten steenpuist

Houd je steenpuist schoon en droog

Het is heel belangrijk om de puist schoon en droog te houden. Dit geldt voor zowel een dichte als een opengebarsten steenpuist.

Probeer van de puist af te blijven

Een steenpuist is besmettelijk. Het is daarom belangrijk dat je van de puist en de huid er omheen afblijft. Dit kan de ontsteking namelijk erger maken en je kan de bacterie verspreiden. Was je handen altijd goed als je de steenpuist hebt aangeraakt.

Smeer niks op de steenpuist

Zorg dat je huid kan ademen. Smeer daarom niks op de steenpuist. Ook geen zinkzalf of andere zalf waarvan beweerd wordt dat het kan helpen.

Verzorg een opengebarsten steenpuist

Wanneer je huisarts een steenpuist heeft geopend of wanneer hij uit zichzelf is opengebarsten, is het belangrijk om de wond goed te verzorgen. Spoel de wond met wat water. Komt er nog steeds pus uit de wond? Dan kan je er een gaasje of een pleister overheen doen. De wond geneest uit zichzelf binnen een week.

Zo voorkom je dat je steenpuisten krijgt

Je kan het natuurlijk nooit 100% voor zijn, maar met deze tips maak je het steenpuisten wel een stuk lastiger om te ontstaan:

1. Zorg voor een goede hygiëne
2. Draag ademende en losse kleding
3. Wees voorzichtig met je huid

Zorg voor een goede hygiëne

Steenpuisten ontstaan door ontstekingen in je haarzakjes. Zorg daarom dat je je huid altijd goed schoon en droog houdt. Dagelijks douchen, schone kleding dragen en je handen wassen kan voorkomen dat vuil en bacteriën op je huid blijven zitten.

Draag ademende en losse kleding

Je huid is het grootste orgaan dat je hebt en ze vindt het niet fijn om elke dag opgesloten te zitten in strakke kleding. Draag daarom ook loszittende kleding. Wissel bijvoorbeeld na een drukke werkdag je nette pak in voor een losse jeans of draag in het weekend een comfortabel huispak. Probeer ook zoveel mogelijk katoen te dragen, want dit is ademend voor je huid. Je billen zullen je dankbaar zijn voor al dat katoenen ondergoed.

Wees voorzichtig met je huid

Tja, we zijn allemaal wel eens klunzig, maar het is wel belangrijk om je huid goed te verzorgen. Probeer plekjes goed in de gaten te houden, gebruik een fijne crème als je huid erg droog is en probeer niet de hele dag in dezelfde houding te zitten. Heb je een kantoorbaan? Ga in je pauze een stukje wandelen. Zo voorkom je dat je huid verstopt raakt.

Weg met die steenpuisten

Je weet nu precies wat een steenpuist is en nog belangrijker: wat je met doen als je er eentje hebt. Steenpuisten kunnen erg ongemakkelijk zijn, maar probeer er zoveel mogelijk vanaf te blijven. Ze genezen vaak vanzelf weer. Zit zo’n steenpuist je nou echt in de weg? Ga dan naar je huisarts. Hij kan je helpen om er zo snel mogelijk van af te komen.

Dit artikel is voor het laatste bijgewerkt op 10 januari 2023