Borstontsteking: tips voor het behandelen en voorkomen

Wat is een borstontsteking?

Een borstontsteking wordt ook wel mastitis genoemd. Je borst doet pijn en is vaak dikker en warmer. Bij een lichte huid kan de borst rood worden. Bij een donkere huid is die roodheid soms minder goed te zien. Ook kun je een bult in je borst voelen. Je kunt je daarnaast ziek voelen en koorts hebben(1).

Borstontsteking komt onder andere voor tijdens het geven van borstvoeding. De melk in je borst kan dan niet goed doorstromen, bijvoorbeeld doordat een melkbuisje een beetje of helemaal dicht zit. Er kan ook een bacterie van de huid in je borst terechtkomen. De kans daarop is groter als je tepelkloven hebt(1).

Verstopt melkkanaal of borstontsteking?

Een verstopt melkkanaal is niet hetzelfde als een borstontsteking. Bij een verstopt melkkanaal kun je een beurse en pijnlijke plek in je borst voelen. Dit komt meestal doordat een melkkanaaltje wordt dichtgedrukt door het borstweefsel. Dit heeft te maken met de doorbloeding van het borstweefsel terwijl je lichaam de hoeveelheid melk afstemt die je borst maakt(2).

Heb je een verstopt melkkanaal? Voed je baby dan zoals je gewend bent. Als er veel druk op je borsten staat, kan koelen met een koud kompres verlichting geven. Als je borst na 24 uur niet weer soepel en zacht wordt, blijf er dan niet mee rondlopen. Een geblokkeerd melkkanaaltje kan zorgen voor een ontsteking in je borst(2).

Symptomen van borstontsteking

Een borstontsteking kun je herkennen aan verschillende symptomen. Je kunt last hebben van(1,2):

• Een pijnlijke borst
• Een dikkere of opgezwollen borst
• Een warme borst
• Roodheid, die bij een donkere huid soms minder goed te zien is
• Een bult in je borst
• Verhoging of koorts
• Een ziek of grieperig gevoel

Denk je dat je een borstontsteking hebt? Neem dan contact op met je huisarts(2).

1. Blijf borstvoeding geven

Blijf je baby borstvoeding geven als je een borstontsteking hebt. Dit helpt de melk te laten stromen. Borstvoeding geven als je borst ontstoken is, is niet schadelijk voor je baby. Kolven mag ook(1).

Wil je stoppen met borstvoeding? Lees dan hoe je borstvoeding kunt afbouwen.

Let op: borstvoeding is de beste voeding voor je baby. Na 6 maanden kun je borstvoeding geleidelijk afbouwen.

2. Geef eerst de pijnlijke borst

Begin de voeding met de pijnlijke borst. Laat je baby deze borst leegdrinken. Zo kan de melk goed blijven stromen(1).

3. Maak je borst warm voor en tijdens het voeden

Leg voor en tijdens het voeden een warme doek op je borst. Warmte kan helpen om de melk beter te laten doorstromen(1).

4. Masseer je borst zachtjes

Je kunt je borst tijdens het drinken zachtjes richting de tepel masseren. Dit kan helpen om de melk beter te laten stromen. Masseer je borst dus niet hard(1).

5. Koel je borst na het voeden

Een koude doek of een zakje ijsblokjes kan helpen tegen de pijn. Leg ijs nooit direct op je huid, maar doe er bijvoorbeeld een theedoek tussen. Haal de koude doek een half uur voor de volgende voeding weg(1).

6. Gebruik eventueel een pijnstiller

Heb je pijn door de borstontsteking? Dan kun je een pijnstiller gebruiken, zoals paracetamol* of ibuprofen*.

Borstontsteking en kolven

Bij een borstontsteking kun je blijven voeden. Kolven mag ook. Zo kan de melk uit je borst blijven stromen(1).

Heb je pijn tijdens het geven van borstvoeding of lukt het voeden niet goed? Vraag dan hulp aan je verloskundige, kraamverzorgende, het consultatiebureau of een lactatiekundige. Zij kunnen bijvoorbeeld meekijken hoe je baby aan de borst ligt en drinkt(1,2).

Wanneer naar de huisarts bij borstontsteking?

Soms is het belangrijk om snel contact op te nemen met je huisarts((1).
Bel direct je huisarts of huisartsenpost als:

• Je opeens koorts krijgt
• Je tepelkloven hebt en je ziek wordt

Maak een afspraak met je huisarts als:

• Je de adviezen bij borstontsteking 24 uur hebt gevolgd en je symptomen niet minder zijn
• Je antibiotica gebruikt en je symptomen na 2 dagen niet minder zijn

Als de ontsteking niet genoeg verbetert, kan een arts beoordelen of antibiotica nodig zijn(1).

Soms ontstaat door een borstontsteking een bult met pus in de borst. Dit heet een abces. De huisarts kan je onderzoeken en soms is een echo nodig. Bij een abces kan behandeling in het ziekenhuis nodig zijn(1).

Kun je borstontsteking voorkomen?

Je kunt een verstopt melkkanaal niet altijd voorkomen. Wel is het belangrijk dat je baby goed aan de borst ligt. Goed aanleggen kan helpen om pijn, verstopte melkkanaaltjes, tepelkloven en borstontsteking te voorkomen(2).

Gaat het aanleggen niet goed of doet voeden pijn? Probeer je baby opnieuw aan te leggen. Je kunt ook een andere voedingshouding proberen. Vraag hulp als het voeden pijnlijk blijft of niet goed lukt. Je kunt hiervoor terecht bij je kraamverzorgende, verloskundige, het consultatiebureau of een lactatiekundige(1,2).

Borstontsteking? Blijf niet rondlopen met pijn