Eerste hulp bij brandwonden: dit moet je doen! 5 stappen

Wat te doen bij brandwonden?

Direct ingrijpen is belangrijk wanneer je je ergens aan verbrandt. Zo voorkom je dat de brandwond erger wordt. Volg dit stappenplan bij elke brandwond(1):

1. Koelen: Koel de verbrande plek meteen met lauw kraanwater. Dit helpt tegen de pijn, maakt de wond schoon en zorgt ervoor dat de verbranding niet erger wordt. Houd de verbrande plek ongeveer 10 tot 20 minuten onder de kraan. Gebruik lauwwarm water, ongeveer 15 tot 30 graden. Koud water is niet goed, want dat kan juist pijn doen. Als je geen stromend water hebt, gebruik dan natte doeken.
2. Kleren uit: Doe snel je kleren en sieraden uit, zodat je goed kunt zien waar de verbranding zit en goed kunt koelen. Als kleren vastplakken aan de verbrande plek, laat ze dan zitten. Als je ze lostrekt, kan het je huid meer beschadigen.
3. Niet aanraken: Raak de verbrande plek liever niet aan. Dit vergroot de kans op een infectie.
4. Wel of niet afdekken: Als de verbrande plek droog en rood is, hoef je deze niet af te dekken. Als de wond open is of er zijn blaren, dek het dan tijdelijk af met plastic huishoudfolie of een vet gaasje. Zo blijft het schoon. Je kunt ook gewoon verband of een schone theedoek gebruiken, maar dit kan vastplakken aan je wond.
5. Medische hulp: Bel bij diepe tweedegraads en bij derdegraads brandwonden direct je huisarts of 112.

Brandwond gradaties

Brandwonden kun je indelen op basis van de ernst van de verbranding. Het gaat om eerstegraads, tweedegraads en derdegraadsbrandwonden(1). Eerste- en lichte tweedegraads verbrandingen kun je zelf verlichten, eventueel met zelfzorgproducten. Ga met diepe tweedegraadsverbrandingen en bij derdegraadsverbrandingen altijd naar een arts.

1e-graads brandwond

Bij eerstegraads brandwonden is je huid rood en droog en voelt deze pijnlijk aan. Eigenlijk zien dit soort brandwonden er hetzelfde uit als een zonverbranding. Je huid is niet stuk en je ziet geen wond. Alleen de opperhuid is verbrand(1).

1e-graads brandwond verzorgen

Bij eerstegraads brandwonden is zelf koelen met water voldoende. Koel de wond zo snel mogelijk, nadat je de brandwond hebt opgelopen. Volg de instructies hierboven. Een eerstegraads brandwond gaat binnen een paar dagen over. Je hoeft verder niets te doen om de wond te verzorgen(1).

2e-graads brandwond

Tweedegraads brandwonden worden onderverdeeld in oppervlakkige en diepe brandwonden. Oppervlakkige tweedegraads brandwonden zijn rood en pijnlijk en er ontstaan blaren op je huid. Als deze kapot gaan, wordt je brandwond vochtig. Bij een diepe tweedegraads brandwond zijn er ook blaren, maar is je huid roze of rood van kleur met witte plekken. Je huid doet minder pijn. Bij tweedegraads brandwonden is niet alleen de opperhuid, maar ook de lederhuid aangetast(1).
 

Oppervlakkige 2e-graads brandwond verzorgen

Bij oppervlakkige tweedegraads brandwonden handel je eigenlijk op dezelfde manier als bij een eerstegraads brandwond. Koel de wond dus onder lauw stromend water. Prik de blaren niet door, tenzij ze heel pijnlijk zijn. Als je er veel last van hebt en ze toch wilt doorprikken, was dan je handen met water en zeep en gebruik een naald die je steriel gemaakt hebt met alcohol. Plak daarna een speciaal gaasje en een pleister of verband op de kapotte blaar. Heb je veel blaren of zitten ze in je gezicht of op je handen? Neem dan contact op met je huisarts. Oppervlakkige tweedegraads brandwonden genezen meestal binnen 2 weken(1).
 

Diepe 2e-graads brandwond verzorgen

Bij diepe tweedegraads brandwonden moet je altijd contact opnemen met je huisarts. Koel de wond direct en bedek deze met een vet gaasje met verband, als je naar de huisarts gaat. De genezing van diepe tweedegraads brandwonden duurt langer dan 3 weken en er kunnen littekens ontstaan. Volg de instructies op die je van je arts hebt gekregen(1).

3e-graads brandwond

Derdegraads brandwonden zijn de ernstigste brandwonden. Je wond doet geen pijn, doordat je huid zo diep verbrand is dat de zenuwuiteinden in je huid kapot zijn. Bij een derdegraads brandwond zijn zowel de opperhuid als de lederhuid volledig beschadigd. Je huid voelt stug aan en kleurt geelwit of bruin. Ook kunnen er zwarte plekken op je huid ontstaan. Dit noem je verkoling(1).
 

3e-graads brandwond verzorgen

Bij derdegraads brandwonden bel je direct 112 en koel je je huid. Verwijder kleding rondom de brandwond. Blijft je kleding aan je huid plakken? Laat deze dan zitten. Bedek het verbrande deel van je huid met een schone, droge en katoenen doek en wacht tot de hulpdiensten er zijn. Derdegraads brandwonden moeten altijd door een arts beoordeeld en behandeld worden. Vaak gebeurt dit in een ziekenhuis of brandwondencentrum(1).
 

Wat kun je smeren op een brandwond? Onze 4 zelfzorgtips:

Bij Kruidvat verkopen we verschillende wondverzorgingsproducten voor de verzorging van brandwonden, zoals gaasjes, spray, gel en zalf. Deze kun je gebruiken bij eerste- en oppervlakkige tweedegraads brandwonden. Neem bij diepe tweede- en bij derdegraads brandwonden altijd contact op met je huisarts of de spoedeisende hulp.

Brandwond pijn verlichten

Als je veel pijn hebt van je brandwonden, kun je paracetamol* nemen om de pijn te verlichten.
 

*Dit is een geneesmiddel, lees voor het kopen de verpakking.

Wat kun je doen bij brandwonden?

Je hebt gelezen wat je kunt doen bij brandwonden. Ook weet je nu welke producten je kunt gebruiken voor de verzorging van een eerste- of oppervlakkige tweedegraads brandwond. Heb je vragen? Neem dan contact op met je huisarts.